תחנה 10 מרפסת התצפית Station 10 the Lookout Tower محطة 10 شُرفة المطلّ

• 🎧 להאזנה לחצו כאן >>

• להאזנה מונגשת בעברית, לחצו כאן >>

• 🎧 للاستماع باللغة العربية، اضغطوا هنا >>

• For listening, press here  >>

Scroll down for English text 

קריין:    נפנה מבט עם כיוון השעון. לעינינו נוף עוצר נשימה, שצופה לחרמון, רמת הגולן, הרי הגלעד, בקעת הירדן, הגלבוע, גבעת המורה, רכס נצרת והר תבור. למרגלותינו נפרש הגליל המזרחי. הנוף השולט בגליל התחתון המזרחי הוא נוף של רמות נטויות: רמת ארבל, רמת פורייה, רמת יבניאל ורמת יששכר, וביניהן ערוצי נחל שהתפתחו על השברים הגיאולוגיים הנלווים לבקע הסורי-אפריקאי.

הבקע הסורי-אפריקאי החל להיווצר לפני כעשרים וחמישה מיליון שנה. אורכו 6,000 קילומטרים, מצפון סוריה ועד טנזניה שבאפריקה. לאורכו שרשת בקעות, הכוללות את בקעת עיון, בקעת החולה, שקע הכנרת, בקעת הירדן שלמרגלותינו, הערבה, מפרץ אילת וים סוף. זהו ציר הבקע הסורי-אפריקאי. שרשרת הבקעות הללו נוצרה בשל שתי סיבות. סיבה אחת היא התנועה של חצי האי ערב ועבר הירדן המזרחי צפונה ביחס לארץ ישראל והתנועה הסיבובית נגד כיון השעון של חצי האי ערב מיבשת אפריקה. הסיבה השנייה היא קו השבר המזוגזג, שלעיתים פונה שמאלה ולעיתים ימינה. אלה הן שתי הסיבות שגרמו להיווצרותן של הבקעות וגם של ההרים שנוצרו לאורכו, מכיוון שסלעים מהעבר המזרחי "התנגשו"  עם סלעים מהצד המערבי, הצד שלנו.

הייתם מאמינים? הרי הגלעד נסעו עד אלינו, מדרום, מרחק של 105 קילומטרים, וגם היום הם בתנועה צפונה של כחצי סנטימטר בכל שנה.

חפשו את הר תבור. סביבו זורמים יובלי נחל תבור, שנמצא מצפון לו. נחל תבור הוא נחל איתן. לאורכו נובעים מעיינות, והוא מתחתר בסלעי הגיר ובבזלת, עד שהוא נשפך אל חלקו הדרומי של נהר הירדן. בקטע התחתון של הנחל נובעים שלושה מעיינות: עין רכש, עין זאב ועין שחל.

זוכרים? בעת העתיקה עברה בנחל תבור הדרך לעכו ולחיפה. מהצד השני משקיפה על הנחל רמת יבניאל, ועליה טורבינות רוח לייצור חשמל.

אבני הגזית המסותתות היטב, שלידן אתם עומדים, היו שייכות לכנסייה שעמדה כאן, בלב המבצר. בין האבנים

נתגלו כותרות מסותתות עם פסלי קדושים, נוצרים ומלאכים. הכותרות אינן כאן אלא במוזיאון ישראל

בירושלים.

נסו למצוא על אבנים אלה תווי סתתים בצורות שונות, כמו: גל, צלב, חץ, ופרח.

התחנה האחרונה נמצאת בגן הפסלים של יגאל תומרקין, ליד פסל בלוואר 5 שעשוי ברזל וזכוכית.. שם גם ייערך טקס ההשבעה שלכם לאבירים. כל הכבוד, אתם הראשונים שהצליחו לפרוץ אל המבצר שבמבצר. מהרו, שלא תאחרו לטקס.

פישוט לשוני

תחנה 10 מרפסת התצפית

הגעתם למרפסת התצפית, תסכימו איתי שהנוף כאן – עוצר נשימה!

בין ההרים הרחוקים אתם יכולים בוודאי לראות את החרמון – ההר הגבוה ביותר.

בחורף תזהו אותו בקלות בגלל השלג הצובע אותו בלבן.

בהמשך לחרמון  אפשר לראות את  רמת הגולן.

וממזרח לנו אתם יכולים לראות העמק הפרוס מתחתנו – זהו עמק הירדן.

האם אתם מזהים הר בודד שצורתו עגולה?

זהו הר תבור.

מצפון להר תבור זורם נחל תבור, שמצטרף לנהר הירדן שבעמק למטה.

על כל האזור הזה שלט מבצר כוכב הירדן.

נסו לדמיין צבאות מוסלמים המקיפים את המבצר מכל הכיוונים ומנסים לכבוש אותו.

כך זה נראה באותם הימים.

לידכם אבנים לבנות שהיו חלק ממבנה הכנסייה שעמדה כאן, במרכז המבצר.

הכנסייה היא מקום התפילה של הצלבנים.

בין האבנים נתגלו כותרות, כלומר ראשי עמודים עם דוגמאות של קדושים נוצרים ומלאכים.

הכותרות נמצאות היום במוזיאון ישראל בירושלים.

הכוונה: התחנה האחרונה נמצאת בגן הפסלים של יגאל תומרקין, ליד פסל בלוואר 5 שעשוי ברזל וזכוכית.

محطة 10 شُرفة المطلّ

مُرشدة: دعونا ننظر في اتجاه عقارب الساعة. يتجلى أمامنا منظر يحبس الأنفاس، يُشرف على جبل الشيخ، هضبة الجولان، جبال الجلعاد، غور الأردن، جبال الجلبوع، جبل الدّحي، سلسلة جبال الناصرة، وجبل طابور. تحت أقدامنا يمتد الجليل الأسفل الشرقي. المشهد الذي يهيمن على الجليل الأسفل الشرقي هو منظر الهضاب المائلة: هضبة أربيل، هضبة پوريا، هضبة يافنئيل، وهضبة يِسَّسخَار. تكونت بينها أودية، فوق الكسور الجيولوجية التي رافقت صَدع البحر الميت المعروف بالشق السوري الأفريقي.

بدأ الشق السوري الأفريقي بالتَّشَكُّل منذ حوالي خمسة وعشرين مليون سنة. يبلغ طوله 6000 كيلومتر، ويمتد من شمال سوريا إلى تنزانيا في أفريقيا. تكونت على طوله سلسلة من الانهدامات الجيولوجية، والتي تشمل مرج عيون، سهل الحولة، بحيرة طبرية، غور الأردن المُتجلي عند أقدامنا، العربا، خليج إيلات، والبحر الأحمر. هذا هو محور الشق السوري الأفريقي. تشكلت هذه الانهدامات لسببين. السبب الأول- تحرُك الكتلة الشرقية التي فيها شبه الجزيرة العربية وشرق الأردن باتجاه الشمال بالنسبة إلى إسرائيل، وفي المقابل الحركة الدورانية عكس اتجاه عقارب الساعة لشبه الجزيرة العربية من القارة الأفريقية. السبب الثاني هو تعرُج التصدُّع تارةً باتجاه اليسار وتارةً باتجاه اليمين. هذان هما السببان اللذان أديا إلى تكوين الانهدامات الجيولوجية بما فيها السهول الواسعة وكذلك الجبال التي تشكلت على طول التصدُّع، كنتيجةً لِتَصادُم الألواح الصخرية من الجهة الشرقية مع الألواح الغربية التي من جهتنا.

هل كنتم تصدقون؟ أن جبال الجلعاد وصلت إلينا من مسافة 105 كم من الجنوب. وما زالت هذه الكتلة مُتحركة إلى يومنا هذا بإزاحة تصل إلى نحو نصف سنتمتر كل سنة باتجاه الشمال.

ابحثوا عن جبل طابور. من حوله تجري روافد وادي البيرة- נחל תבור، الذي يقع إلى الشمال منه. يعتبر وادي البيرة وادي دائم الجريان. على طوله تتدفق الينابيع، ويشُق طريقه في صخور الجير والبازلت، حتى يصب في القسم الجنوبي من نهر الأردن. في الجُزء السفلي من الوادي تنبُع ثلاثة ينابيع هي: عين البيضا- רכש، عين ذياب – זאב، وعين شاحال.

هل تذكرون؟ في الماضي مرت الطريق إلى عكا وحيفا عبر وادي البيرة. من الجانب الآخر تُطِلّ على الوادي هضبة يفنيئيل، وتقع عليها عَنَفات الرياح لإنتاج الكهرباء.

حجارة البناء المنحوتة والمُشذبة التي تقفون إلى جانبها تعود إلى كنيسة كانت قائمة هنا في مركز القلعة. بين الحجارة تم اكتشاف تيجان أعمدة منحوتة، وعليها تماثيل قديسين مسيحيين وملائكة. التيجان ليست هنا، بل في متحف إسرائيل في أورشليم القدس.

حاولوا أن تجدوا على هذه الحجارة علامات البَنّائين التي تظهر بأشكال نُقوش مختلفة، مثل: موجة، صليب، سهم وزهرة.

مُرشدة: المحطة الأخيرة موجودة في حديقة التماثيل ليجآل تومركين- יגאל תומרקין. بجانب تمثال Belvoir بلفوار 5 المصنوع من الحديد والزجاج.. ستُجرى لكم مراسم أداء يمين الولاء وتتويجكم فرسانًا. أحسنتم، أنتم أول من نجح في اقتحام القلعتين الخارجية والداخلية. أسرعوا، حتى لا تتأخروا عن الحفل.

Station 10 – the Lookout Tower

Narrator: Look around clockwise at this spectacular view. You’ll take in Mount Hermon, the Golan Heights, the Mountains of Gilead, Mount Gilboa, the Hill of Moreh, the Nazareth Mountains and Mount Tabor. Below you is the Eastern Galilee. The landscape of the lower Eastern Galilee features is dominated by inclined plateaus, the Arbel Plateau, the Poriyah Plateau, the Yavne’el Plateau and the Issachar Plateau. Between them are stream channels that developed from geological rifts resulting from the Syrian-African rift.

The Syrian-African Rift was created about twenty-five million years ago. It’s 6,000 kilometers long, from northern Syria to Tanzania in Africa. Along its length is a chain of valleys that include the Iyun Valley, the Huleh Valley, the Jordan Valley below us, the Arava, the Gulf of Eilat and the Red Sea. That’s the line of the Syrian-African Rift. This chain of valleys was created by two actions. The first is the movement of the Arabian Peninsula and Transjordan to the northeast, relative to the Land of Israel, and the circular movement, counter-clockwise, of the Arabian Peninsula away from the African continent. The second action is the zigzag of the rift, which sometimes turns left and sometimes right. These two actions created the valleys as well as the mountains alongside them, because the rock from the eastern side “collided” with the rock from the western side, our side. Can you believe it? The Mountains of Gilead traveled all the way up here, a distance of 105 kilometers, and they’re still moving to this day, about half a centimeter per year.

Look for Mount Tabor. It’s surrounded by the tributaries of the Tabor Stream to its north. The Tabor Stream flows year-round, with springs along the way, undercutting limestone and basalt until it flows into the Jordan River. Three springs emerge in the southern part of the Tabor Stream: Rechesh Spring, Ze’ev Spring and Shahal Spring.

Remember? In ancient times the road to Akko and Haifa went along the Tabor Stream. On the other side, the Yavne’el Plateau overlooks the stream. On the plateau you can see wind turbines that generate electricity.

The well-cut ashlar stones near where you’re standing once belonged to the church that stood here. Among the stones, capitals were discovered with carvings of Christian saints and angels. The capitals are now at the Israel Museum in Jerusalem.

Try to find mason’s marks of various shapes on these stones, such as a wave, a cross, an arrow and a flower.

Narrator – Direction. The last station is in the EEgal Tumarkin Sculpture Garden, next to the sculpture called “Belvoir Five” made of iron and glass. That’s where your swearing in ceremony as knights will take place. Good for you – you’re the first ever to breach the fortress within the fortress. Hurry up, or you’ll be late for the ceremony.